Kan ik mijn straf in Nederland uitzitten?

Deze vraag zullen veel mensen zich stellen als ze in het buitenland veroordeeld worden. Nederlanders die in het buitenland worden veroordeeld kunnen soms hun straf in Nederland uitzitten. Dit wordt geregeld binnen de Europese Unie in de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (WETS). Voor landen buiten de Europese Unie geldt de Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen (WOTS).

Het voordeel voor de staat die de straf oplegt is dat ze dan van de veroordeelde ‘af zijn’, voor Nederland is er het voordeel dat de veroordeelde contact houdt met de Nederlandse samenleving waarin hij na zijn straf moet terugkeren. Voor de veroordeelde is het natuurlijk belangrijk dat hij meer en makkelijker contact kan hebben met familie en vrienden. Ook zijn de detentieregimes in Nederlandse gevangenissen vaak goed (vergeleken met veel buitenlandse regimes). Of de veroordeelde eerst door Nederland is uitgeleverd maakt in principe niet uit, hoewel dat wel een voordeel kan zijn voor een snellere terugkeer naar Nederland. Het ondergaan van een in het buitenland opgelegde straf in Nederland kan alleen als Nederland met het betreffende land een verdrag heeft gesloten. Het is van dit verdrag afhankelijk wie het verzoek tot ondergaan van de straf in Nederland kan indienen. Dit kan de staat zijn die de straf heeft opgelegd, Nederland, of de veroordeelde zelf. Als Nederland en de staat die de straf heeft opgelegd akkoord gaan met het ondergaan van de straf in Nederland, zal de veroordeelde worden overgedragen aan de Nederlandse autoriteiten. Deze overdracht wordt geregeld door het Bureau Internationale Rechtshulp in Strafzaken (BIRS) van het Ministerie van Justitie. Afhankelijk van de procedure die gevolgd wordt, komt er dan een zitting voor een Nederlandse rechtbank die de straf gaat omzetten naar Nederlandse maatstaven. Na de omzetting door de rechtbank wordt door het Openbaar Ministerie gezorgd voor de tenuitvoerlegging van de – inmiddels Nederlandse – straf.

Sommige staten eisen dat de straf die is opgelegd volledig wordt ondergaan in Nederland, de zogenaamde ‘onmiddellijke tenuitvoerlegging’. Meestal wordt echter de zogenaamde ‘exequaturprocedure’ gevolgd. Dit houdt in dat een Nederlandse rechter de straf omzet naar Nederlandse maatstaven. Dit betekent niet altijd dat de straf minder zwaar zal worden. De Nederlandse rechter zal rekening moeten houden met de ernst van het feit, de omstandigheden waaronder het is gepleegd en de persoon van de dader. Ook houdt de rechter rekening met het feit dat in het buitenland zwaardere straffen opgelegd worden en dat de veroordeelde dat risico heeft aanvaard. Bovendien zal hij er rekening mee moeten houden dat de staat waar de straf is opgelegd niet wil dat de straf in Nederland niets meer voorstelt.

Als de straf is omgezet geldt deze als in Nederland opgelegd. Dit betekent bijvoorbeeld dat de Nederlandse regels omtrent vervroegde invrijheidsstelling gelden. Bij de ‘onmiddellijke tenuitvoerlegging’ is dit niet zo.

Voor meer informatie over het ondergaan van een buitenlandse straf in Nederland kunt u bellen met de speciale WOTS-informatielijn van het Ministerie van Justitie: 088-0725963. Belt u wel voor 12.00 uur. U kunt ook geheel vrijblijvend contact opnemen met Cleerdin & Hamer Advocaten via 020-6750756. Vraagt u dan naar mr. Malewicz of mr. Jonk.

Landen waarmee Nederland één of meer toepasselijke verdragen heeft gesloten:
Albanië, Armenië, Azerbeidzjan, Bahamas, België, Bulgarije, Canada, Chili, Costa Rica, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Israël, Italië, Kroatië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Macedonië, Malta, Marokko, Noorwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Panama, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Trinidad en Tobago, Tsjechië, Turkije, Venezuela, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, IJsland, Zweden, Zwitserland.

Links